خاك‌ورزي نواري چيست؟
در اين روش تمام قسمتهاي خاك تخريب نمي‌شود بلكه بخشهايي از خاك بصورت نواري و موازي با هم خاك‌ورزي مي‌شوند. در اين روش عملاً يك چهارم يا كمتر از خاك، مورد خاك‌ورزي قرار مي‌گيرد و بقية قسمتها دست نخورده باقي مي‌مانند.
هدف اصلي از خاك‌ورزي نواري اين است كه ضمن ايجاد بستر مناسب براي بذر، با حفظ بقايا در اطراف شيارها مانع از فرسايش خاك مي‌شود.
اسامي متعددي براي خاك‌ورزي نواري نامگذاري شده اند كه برخي از آنها عبارتند از:
خاك‌ورزي ناحيه‌اي(Zone-tillage)، و خاك‌ورزي رديفي (Row Clearing) و منطقه عميق (Deep zoning) .
اغلب عمليات خاك‌ورزي نواري در پاييز انجام مي‌شود ولي با اين‌حال برخي از رديفكارها طوري تنظيم شده‌اند كه در بهار نيز مي‌توانند توسط اين روش بذركاري نمايند. در بذركارهاي جديد همراه با بذر كود نيز مي‌ريزند.
با توجه به ادوات قابل استفاده و نوع خاك‌ورزي مي‌توانيم سه نوع خاك‌ورزي نواري را معرفي كنيم:
- بقايا در بخشي از رديف‌ها كنار زده مي‌شوند.
* پيش‌بر انگشتي(Finger coulter)، ديسك‌ها، و بيلچة پااردكي (Sweeps) و يااختلاط پيش‌بر انگشتي با كاردگاوآهن برشي(Finger coulter+cutting coulter).
2-خاك‌ورزي نواري(سطحي)- (Strip-tillage (shallow):
-برش و كنار زدن بقايا، آماده‌سازي بستر بذر، جاگذاري كود در زمين،
*پيش‌بر چين‌دار (fluted coulter)
3-خاك‌ورزي نواري(عمقي)(Strip-tillage (deep)
- برچيدن بقايا، از بين بردن فشردگي، كاشت كود در عمق پايين‌تر، ايجاد پشته
*كولترها(پيش‌برها)، چاقوها، شاخه‌هاي زيرشكني، ديسك‌هاي پوشاننده
مزاياي خاك‌ورزي نواري(Strip-tillage):
يكي از مشكلات بيخاكورزي اين است كه در اين روش سرعت رشد اولية بذر پايين آمده و ممكن است كه زارعين به اين سيستم نااميد شوند ولي در سيستم خاك‌ورزي نواري سرعت رشد به دليل گرمتر شدن شيارها، و مقدار محصول نهايي بسيار بهتر از بيخاكورزي مي‌باشد.
شكل زير نمودار دمايي دو سيستم را در عمق 2 اينچي مقايسه مي‌كند.
همانطور كه در شكل مشاهده مي‌شود، دماي بخش نواري شبيه حالت چيزلي بوده و حدوداً 5 درجه گرمتر از سيستم بي‌خاك ورزي مي‌باشند. نتيجتاً جوانه‌زني و رشد اولية بذر در سيستم بيخاكورزي دير‌تر از اين دو سيستم خواهد بود.
يكي از مزاياي مهم خاك‌ورزي نواري نسبت به خاك‌ورزي‌هاي رايج، كاربرد ادواتو زمان كمتر است كه مي‌تواند توجيه اقتصادي اين روش باشد.
عمليات خاك‌ورزي نواري يكبار بر روي مزرعه انجام شده(one-pass tillage) و نحوة كاشت نيز بستگي به سيستم انتخاب شده دارد. در مواقعي كه زمان كاشت كوتاه مي‌باشد، كشاورزان مي‌توانند مقدار بيشتري از زمينهايشان را به اين سيستم اختصاص دهند. نكتة ديگر اينكه ادوات اين سيستم كوچكتر بوده و هزينه‌هاي نگهداري ادوات پايين مي‌آيد.
منبع : مرکز مقالات کشاورزیAKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )